Gujarat High Court Hindu Marriage: వివాహం అనేది తేలికైన విషయం కాదని గుజరాత్ హైకోర్టు యువతకు సలహా ఇచ్చింది. ఇది ఒక పవిత్రమైన బంధంగా పేర్కొంది. అదే టైంలో కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.

Gujarat High Court Hindu Marriage: గుజరాత్ హైకోర్టు హిందూ వివాహాన్ని సమర్థిస్తూ ఒక తీర్పును వెల్లడించింది. కేవలం వివాహ ధృవీకరణ పత్రం లేదా రిజిస్ట్రేషన్ పొందడం వల్ల వివాహం చట్టబద్ధంగా చెల్లుబాటు కాదని కోర్టు పేర్కొంది. హిందూ వివాహంలోని ముఖ్యమైన ఆచారాలు, ముఖ్యంగా సప్తపది వంటి ఏడు ప్రమాణాలు చేయకపోతే, రిజిస్టర్ అయినా ఆ వివాహానికి చట్టబద్ధంగా గుర్తింపు ఉండదు. వివాహం అనేది కేవలం పాటలు పాడటానికి, నృత్యాలు చేయడానికి, తినడానికి, తాగడానికి సంబంధించిన సందర్భం కాదని కోర్టు స్పష్టంగా పేర్కొంది. ఇది ఆచారాలను పాటించాల్సిన ఒక పవిత్రమైన వేడుక. అయితే,ఈ నిర్ణయం ప్రభావం ఏంటి?

గుజరాత్ హైకోర్టు ఏ కేసులో ఈ తీర్పు ఇచ్చింది?

ఈ కేసు మొత్తం బ్రిటన్‌లో నివసిస్తున్న ఒక వ్యక్తి చేసిన అప్పీలుకు సంబంధించినది. అహ్మదాబాద్‌కు చెందిన ఒక మహిళ, ఉద్యోగం ఇప్పిస్తానని చెప్పి తనను మోసగించి పత్రాలపై సంతకాలు చేయించుకుని, నకిలీ వివాహ ధృవీకరణ పత్రాన్ని సృష్టించిందని అతను ఆరోపించాడు. తనకు పెళ్లయిందన్న విషయం ఆ వ్యక్తికి తెలియదు. ఆ మహిళ వివాహ ధృవీకరణ పత్రాన్ని అతని తల్లిదండ్రులకు చూపించి, తానే అతని చట్టబద్ధమైన భార్యనని చెప్పుకున్నప్పుడు మాత్రమే అతనికి ఆ విషయం తెలిసింది. తాను ఎప్పుడూ ఎలాంటి వివాహం చేసుకోలేదని, అలాగే ఆ మహిళతో కలిసి జీవించలేదని ఆ వ్యక్తి కోర్టుకు తెలిపాడు. ఆ పత్రాలపై ఫోర్జరీ సంతకాలు చేశారని కూడా అతను చెప్పాడు.

ఈ కేసు కుటుంబ న్యాయస్థానానికి చేరినప్పుడు, తమ మధ్య ఎలాంటి వివాహ వేడుక జరగలేదని, తాము ఎన్నడూ భార్యాభర్తలుగా జీవించలేదని ఆ మహిళ ఒప్పుకుంది. అయినప్పటికీ, కుటుంబ న్యాయస్థానం కేవలం వివాహ ధృవీకరణ పత్రం ఆధారంగానే కేసును కొట్టివేసింది. 

దీని అర్థం ఏమిటంటే, వివాహం జరగలేదని మహిళ స్వయంగా చెబుతున్నప్పటికీ, సర్టిఫికేట్ ఉంటే వివాహం చెల్లుతుందని, పూర్తి విచారణ జరపాలని కుటుంబ న్యాయస్థానం చెబుతోంది. ఈ ఉత్తర్వు తప్పు అని పేర్కొంటూ, ఆ వ్యక్తి గుజరాత్ హైకోర్టును ఆశ్రయించాడు.

వివాహాన్ని చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటిస్తూ హైకోర్టు ఏం చెప్పింది?  

న్యాయమూర్తులు ఇలేష్ జె. వోరా, ఆర్.టి. వఛానిలతో కూడిన గుజరాత్ హైకోర్టు ధర్మాసనం తీర్పును వెలువరిస్తూ నాలుగు ముఖ్యమైన విషయాలు ప్రస్తావించింది. 

సర్టిఫికేట్ వివాహాన్ని నిర్ధారించదు: "వివాహ ధృవీకరణ పత్రం అనేది ఇప్పటికే జరిగిన వివాహానికి సంబంధించిన రికార్డు మాత్రమే. అది దానంతట అదే వివాహాన్ని ధ్రువీకరించదు," అని కోర్టు పేర్కొంది. దీని అర్థం ఏమిటంటే, వివాహం అసలు జరగకపోతే, ఆ సర్టిఫికేట్ దానిని చట్టబద్ధం చేయలేదు.

ఏడు అడుగులు తప్పనిసరి: 1955 హిందూ వివాహ చట్టంలోని సెక్షన్ 7ను ఉటంకిస్తూ, హిందూ వివాహాలు ఆచారాలు, సంప్రదాయాలతో జరిపించాలని కోర్టు పేర్కొంది. ఈ సంప్రదాయాల్లో సప్తపది కూడా ఉంటే, ఏడో ప్రదక్షిణ పూర్తైన తర్వాత మాత్రమే వివాహం సంపూర్ణంగా, చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా పరిగణించాలని తెలిపింది. 

కుటుంబ న్యాయస్థానం చేసిన పొరపాటు: వివాహ వేడుక జరగలేదని మహిళ స్వయంగా అంగీకరించినప్పటికీ, కేవలం ధృవీకరణ పత్రం ఆధారంగానే విచారణ మొత్తం జరపడం తప్పని హైకోర్టు కుటుంబ న్యాయస్థానాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించింది. "ఆధారం లేని" వివాహాన్ని చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా పరిగణించలేమని కోర్టు పేర్కొంది.

వివాహ ప్రాముఖ్యత: హిందూ వివాహం కేవలం ఒక చట్టపరమైన లాంఛనం మాత్రమే కాదని, అది ఒక సంస్కారం, పవిత్రమైన బంధమని కోర్టు పేర్కొంది. యువత వివాహ పవిత్రతను అర్థం చేసుకోవాలని, దానిని తేలికగా తీసుకోకూడదని కోర్టు కోరింది.

హిందూ వివాహ చట్టం 1955 వివాహం గురించి ఏం చెబుతుంది?

ఈ నిర్ణయాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, హిందూ వివాహ చట్టం, 1955లోని రెండు ముఖ్యమైన విభాగాలను అర్థం చేసుకోవాలి:

సెక్షన్ 7 - వివాహ క్రమబద్ధత: ఈ సెక్షన్ ప్రకారం హిందూ వివాహాలు ఆచారాలు, సంప్రదాయాల ప్రకారం జరపాలి. సెక్షన్ 7(2) స్పష్టంగా ఇలా చెబుతోంది, "ఆచారాలలో సప్తపది (ఏడు అడుగులు) ఉన్నప్పుడు, ఏడో ప్రదక్షిణ వేయడంతో వివాహం పూర్తవుతుంది. బంధనమవుతుంది." దీని అర్థం, కేవలం ఏడు ప్రదక్షిణలు వేయడమే వివాహాన్ని పూర్తి చేస్తుంది.

సెక్షన్ 8 - వివాహ నమోదు: ఈ సెక్షన్ వివాహ నమోదుకు సంబంధించినది. అయితే, నమోదు అనేది వివాహం జరిగిందనడానికి కేవలం సాక్ష్యాన్ని మాత్రమే అందిస్తుందని, అంతేగానీ అది వివాహాన్ని చెల్లుబాటు అయ్యేలా చేయదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ వివాహం జరగకపోతే (అంటే, ఆచారాలు పూర్తి కాకపోతే), అప్పుడు నమోదుకు అర్థం ఉండదు.

సుప్రీంకోర్టు పాత తీర్పు: కేవలం వివాహ నమోదు జరిగినంత మాత్రాన వివాహం వాస్తవంగా జరిగినట్లు రుజువు కాదని పేర్కొన్న 'రత్నమ్మ అండ్‌ ఇతరులు వర్సెస్ సుజాతమ్మ అండ్‌ ఇతరులు' అనే పాత కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పును కూడా హైకోర్టు ఉటంకించింది.

అయితే సర్టిఫికెట్‌ వివాహాలు చెల్లవా?

ఈ ప్రశ్న చాలా మంది మనసుల్లో మెదులుతూ ఉండవచ్చు, కానీ అది నిజం కాదు. ఈ తీర్పు కోర్టు వివాహాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపదు. ఇది కేవలం హిందూ వివాహాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

కోర్టు వివాహాలకు (ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1954) ఎలాంటి మతపరమైన వేడుక అవసరం లేదు. రిజిస్ట్రార్ ముందు వివాహ పత్రంపై సంతకం చేసి, 30 రోజుల నోటీసు ఇస్తే సరిపోతుంది. అందువల్ల, కోర్టు వివాహాలు యథావిధిగా చెల్లుబాటు అవుతాయి. ఈ నిర్ణయం హిందూ వివాహ చట్టం కింద జరిగిన హిందూ వివాహాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

సుప్రీం కోర్టు న్యాయవాది డాక్టర్ ఎ.పి. సింగ్ భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నారు. "గుజరాత్ హైకోర్టు తీర్పు తర్వాత, సప్తపది లేని వివాహం చెల్లదు. అంటే ఆ వివాహం రద్దు అవుతుంది. వివాహం రద్దు కావడం అంటే, ఆ వివాహం ద్వారా పుట్టిన ఏ బిడ్డ కూడా చట్టబద్ధమైనదిగా పరిగణించరు. సనాతన ధర్మంలో, సప్తపది లేకుండా వివాహం సంపూర్ణం కాదు." అని అన్నారు. 

గుజరాత్ హైకోర్టు తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం సామాన్య ప్రజలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?

దీనివల్ల ఐదు ప్రధాన ప్రభావాలు ఉంటాయి:

కేవలం నమోదు చేసుకుంటే సరిపోదు: మీరు హిందూ ఆచారాల ప్రకారం వివాహం చేసుకున్నట్లయితే, ఏడు  అడుగులు వేయడం తప్పనిసరి. ఏడు ప్రమాణాలు (లేదా అవసరమైన ఇతర ఆచారాలు) పాటించకపోతే, వివాహ ధృవీకరణ పత్రం ఉంటే వివాహం చెల్లుబాటు అయినట్టు కాదు. 

నకిలీ వివాహాలకు అడ్డుకట్ట: ఈ నిర్ణయం నకిలీ వివాహాలను నివారించడానికి సహాయపడుతుంది. ఎవరైనా వివాహం చేసుకోకుండా, కేవలం పత్రాలపై సంతకాలు చేసి సర్టిఫికేట్ పొందితే, అది చట్టబద్ధంగా చెల్లదు.

రుజువు చేయవలసిన బాధ్యత: ఒక వివాహం చెల్లుబాటును ఎప్పుడైనా ప్రశ్నించినట్లయితే, కేవలం ఒక సర్టిఫికేట్ సమర్పించడం సరిపోదు. వివాహ తంతు (ముఖ్యంగా ఏడు ప్రమాణాలు) పూర్తయ్యాయని నిరూపించవలసి ఉంటుంది.

ఇప్పటికే జరిగిన వివాహాలపై ప్రభావం లేదు: ఈ తీర్పు, ఇప్పటికే జరిగి, క్రతువులు పూర్తయిన వివాహాలపై ప్రభావం చూపదు. ఈ తీర్పు, క్రతువులు జరగకుండా కేవలం నమోదైన కేసులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

పిల్లలు, ఆస్తిపై ప్రభావం: ఈ కేసులో న్యాయస్థానం వివాహాన్ని "ప్రారంభం నుంచే చెల్లదు" అని ప్రకటించింది. దీని అర్థం ఏమిటంటే, ఆచారాలు లేకుండా వివాహం జరిగితే, అది చట్టబద్ధంగా చెల్లనిదిగా పరిగణిస్తారు. ఇది పిల్లల సంరక్షణ, ఆస్తి హక్కులు, ఇతర చట్టపరమైన విషయాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.